تعدادمساجد آرتیمان وزبان آرتیمان
درآرتیمان چهارمسجدوجود داردکه یکی از آنها در محله بالا به نام امیرالمومنین{ع}ومسجدبزرگ جامع که دروسط آبادی وبین دو محل واقع شده وامروز رسما متعلق به محله پایین است.دو مسجددیگر نیز در محل پایین قرار داردگاهی اهالی محل بالا برای مراسم از استفاده میکنند اما کسی یاد ندارد محل پایین ازمسجدبالا استفاده کرده باشند واین دلیلی نمیتواند داشته باشد مگر همان اختلاف قدیمی که بین دو محل وجود دارداگر چه مسجد کلا محل قابل احترامی است اما وجود 4مسجد در یک روستانشان میدهد که از قدیم الایام اختلافات قومی وجود داشته است.در این زمان بیشتر خوانواده هایی که در محل پایین زندگی میکردند به تویسرکان کوچ کرده اند وبیشتر ساکنان ارتیمان را محله بالا تشکیل میدهند.
زبان اهالی آرتیمان ترکیبی از زبان لری کردی و فارسی است که لحجه ای خاص دارندمثلا با آب آو -به نان نو -به سنگ سین -به خانه خونه-میگویند.
بافت آرتیمان جدید وکثر خانه ها نو سازی شده اند اما از وجود چند خانه قدیمی قلعه مانند میتوان فهمید که اهالی خانه خود را دور یک محوطه بزرگ میساختند که دارای یک دروازه دالان دار بوده واین طرز ساخت بیشتر به خاطر مسائل امنیتی بوده.درهریکی از این حصارهای بزرگ افراد یک فامیل زندگی میکرده اند در بیشتر این حیاطهای قدیمی زاغه هایی یافت میشود که دردل سنگ و زیر خانه های مسکونی کنده شده اند شاید در خیلی قدیم مردم میان این غارها وزاغه ها زندگی میکرده اند وشاید به خاطر فرار از سرمای جانسوز زمستان وگرمای طاقت فرمای تابستان اقدام به کندن چنین زاغه هایی میکرده اند امابه هر صورت آرتیمان از خیلی قدیمیها وجود داشته وشاید قدمت آن برابر با قدمت شهرستان تویسرکان یعنی سه هزار سال قبل برسد.
چو گل هر دم به بویت جامه در تن
کنم چاک از گریبان تا به دامن
