آداب آرتیمان درقدیم

ازدواج درقدیم معمولاازدواجها باانتخاب ودستور پدرانجام می شدخصوصادخترهاکه حق

اتخاب وهرگونه اظهارنظربه کلی ازآنهاسلب شده بود پدردخترموردنظرخودراانتخاب وبه

وسیله مادربه اطلاع پسرمیرساندوپسرهم بی هیچ مقاومتی میپذیرفت بعدازآن یکی ازبزرگان

خانواده پسر به خانه دخترمیرفت وباپدردخترموضوع رادرمیان مینهادوروزی رابرای خواستگاری رسمی معین می کردند انگاه خانواده پسراهل فامیل رابه خانه خوددعوت

می کردوبعدازصرف شام مردان فامیل باتعدادکمی اززنهابه خانه دخترمیرفتند درابتدااز

هردری سخن به میان می آورندوچون ساعتی به گفتگو وبگوبخندگذشت یکی از بزرگان

خانواده دامادباذکرصلواتی حضاررادعوت به سکوت کرده ومضوع خواستگاری رابه

میان میکشیدابتداازادب وکاری بودن پسرجملاتی عرضه میداشت ودرنهایت باذکراین

جمله به پدردخترکه پسرودخترهردومال خودتونه ودرپایان بادرخواست ذکرصلواتی

عنان صحبت رابه فامیل دختر میداد خانواده دختر هم بعدازتعارفات معمول اظهارمی داشتندکه

دخترهم مال شماست هرتصمیمی بگیرید مااطاعت می کنیم وقتی تعارفات تمام می شد

بحث خرج ومخارج وشیربهاومهریه رابه میان میکشیدند ودرنهایت بانوشتن وامضاکردن

کاغذی که معمولا درهمه موارد بجز مبلغ مشابه بود به این صورت که پدردامادباید

مثلایک راس گوسفند یک من روغن حیوانی سه من قند.دوکیلوحنامقداری شیرینی

که معمولادرخانه پخته میشد ومبلغی پول به عنوان شیربها به خانواده عروس بدهد

ومیزان مهریه هم معین میگردید این کاغذدردونسخه وبه امضای عروس داماد پدر

عروس ودامادوچند تن دیگرازبزرگان فامیل دوطرف می رسیداین مراسم راشیرینی

خوران میگفتند وبعدازآن همه مردم میدانستند که فلان دخترشیرینی خورده فلان پسراست

بعدازاین مراسم دریکی ازاعیاد یااگرعیدی نزدیک نبودسعی می کردنددرشب جمعه ای

پسرودختررابه عقدهم درمی آوردند فردای روزعقدرسم بودکه پسرهدیه ای گرفته و

به تنهایی به خانه عروس میرفت مادرعروس غذایی تدارک دیده وسفره ای جداگانه

برای عروس وداماد پهن میکرد که البته میبایست داخل سفره حتما ظرف نیمرویی

باشدچراکه این مراسم راخاینه خوران(خاگینه خوران)میگفتندوجزء مراسمی بودکه

می بایست حتما انجام پذیرد دوران نامزدی درقدیم خیلی طولانی وگاهی دوسه سال

طول میکشیدبعدازطی دوران خوش نامزدی تدارک عروسی رامی دیدنداگرخانواده داماد

ازمتمولین بودند مراسم عروسی بسیار مفصل وگاه تا چهارپنج روزادامه داشت و

اگرازافراد معمولی بودند مراسم ساده تروکم خرجتربرگزارمی شدولی سازوضرب

ودهل وبکوب برقص جزء لاینفک همه عروسیهابود

حنابندان

شب اول عروسی حنابندان بوددر این شب اکثر مهمانان عروس ودامادازجوانان ودوستان

آنها بودندپاسی ازشب که می گذشت فامیل داماد باذکرصلوات ومداحی درحالی که چراغهای

توری وانگلیسی راکه به آن چراغ برقی میگفتندبالای سر میچرخاندند به طرف خانه عروس

می رفتند که اصتلاحا به آن پی حنارفتن میگفتند خانواده داماد دم درخانه عروس می ایستادند

وبارجزخوانی طلب حنا میکردند خانواده عروس هم خانچه ای که درآن ظرفی حنا شیرینی

واناروسیب وچند شمع روشن بود به آنهاتحویل می دادند خانواده داماد خانچه حناراتحویل

گرفته وبارقص وپایکوبی به حمام عمومی ده میرفتند که ازقبل قرق وآماده شده بود

جوانان همراه داماد لخت شده وداخل حمام میرفتند وسرودست وپای دامادراحنا میبستند

وقتی دست وپا وموی دامادرنگ میگرفت حنارامیشستندودرمیان هلهله ورقص لباس دامادی راتن دامادمیکردند

فردای روز حنابندان دربعدازظهرنوبت عروس بودکه بادوستان وفامیل به حمام برودودست وپای خودراحنابگیردهنگامی که عروس درحمام بود داماد بامردان فامیل ودوستان رقص کنان وپای کوبان ازده بیرون میرفتند دردامنه کوهی که روبروی ده بودسنگی قرارداشت که به او سنگ دامادی میگفتند جوانان درنزدیکی های سنگ بساط رقص وآوازرابرپامیکردندوداماد به اتفاق

ساقدوش بالای سنگ دامادی میرفت روی سنگ مینشستندوپولهایی که دوستان وفامیل حین دیده بوسی به اوداده بودند شمارش ودسته کرده وداخل دستمال داماد می گذاشتندبعدا به اتفاق بقیه به

ده برمیگشتندوساعت سه یاچهاربعدازظهردهل زنان ورقص کنان پی عروس میرفتند منتظر

جهازعروس میماندند جهیزیه عروس راقبلا خانواده اوبه طرززیبایی داخل خانچه های چوبی

چیده وهرخانچه راروی سریکی ازجوانان میگذاشتند وعروسراهم سواراسب تزئیین شده ای

کرده به خانه بخت میفرستادند وشب ازمهمانان به صرف شام دعوت میکردند وقتی پذیرایی تمام شد یکی از بزرگان وباسوادان سینی پرازهندوانه وشیرینی را جلوخودمینهاد وبه ترتیب نزدیکی بادامادافرادراصدامیزدوهدیه اش راکه اغلب پول نقدبوداز اومی گرفت وروی کاغذیادداشت میکرد

به این پول دعوتانه میگفتند بعداز تمام شدن مراسم عروسی داماد وعروس تاسه روز درخانه میماندند وروزسوم به اتفاق خانواده وتعدادی ازفامیل شب رامهمان خانواده عروس بودندکه این شب رادامادسلام میگفتند درشب داماد سلام رسم بود پیش از صرف شام خانواده عروس هدیه ای مثل فرش یاپشتی تقدیم دامادمینمودند