نماز زرتشتی
نماز زرتشتی
نماز یکی از عبادتهای مزدیسنا است که برای داشتن توجه همیشگی به دستورهای دینی و سپاسگزاری خدا گزارده میشود. این دستورات عمدتاً ماهیتی اخلاقی دارند.
هنگامی که کودکی در یک خانواده زرتشتی به سن «رشد فکری» میرسد و دین زرتشت را میپذیرد، پس از سدرهپوشی به تکلیف میرسد. سن رشد فکری معمولاً میان ۹ تا ۱۱ سالگی است.
امروزه نماز پنجگانه را معمولاً موبدان میگزارند و بیشتر زرتشتیان به خواندن دعاهای صبحگاه و شامگاه اکتفا میکنند.
آمادگی
پیش از نماز گزاردن، باید کارهای زیر را انجام داد :
- پاکی تن در هنگام آغاز نماز
- پوشیدن سِدره و کُشتی
- پاک بودن لباس از آلایش
- شستن دست و رو
- رو نمودن به قبله
گاهها و هنگام نماز زرتشتیان هر روز در ۵ گاه اهورامزدا را نماز میگزارند و هنگام این نمازها دارای محدودیت زمانی است.
|
گاه |
مدت زمانی |
| |
|
از |
تا |
||
|
هاوَن |
طلوع خورشید |
نیمروز |
|
|
رَپتوَن |
نیمروز |
ساعت ۳ بعد از ظهر |
|
|
اُوزیرَن |
ساعت ۳ بعد از ظهر |
غروب خورشید |
|
|
اَئیویسَروترم (سروثَرم) |
غروب خورشید |
نیمه شب |
|
|
اُشَهِن (اوشَهی ناای-اشمن) |
نیمه شب |
طلوع خورشید |
|
معمولاً در فصل زمستان، گاهِ رپیتون که هنگام گرما است؛ خوانده نمیشود.
قبله
قبله زرتشتیان نور و روشنایی است. آنان میتوانند در روزها به سوی خورشید و شبها در برابر نور ماه، آتش، شمع یا چراغ روشن نماز بخوانند. زرتشتیان تنها در آتشکده رو به آتش نماز میگزارند و حتی کسانی که در همسایگی یک آتشکده هستند نیز رو به آن نیایش نمیکنند. آتش در مزدیسنا نماد «اشه» است. آتش موجود در آتشکده به عنوان درفش مزدیسنا و نماد هویت دینی–فرهنگی زرتشتیان به شمار میرود. زرتشتیان معتقدند نمیتوان برای خدا حدود و جهاتی قایل شد، و به دستور زرتشت نور را به عنوان نمادی از فروغمندی اهورامزدا نماز میگزارند.
آتشپرستی
در میان برخی از عامه مردم، پنداشتهمیشود که نمازگزاری زرتشتیان به سوی آتش، آتشپرستی است. اما در واقع نمازگزاردن رو به آتش، به عنوان پرستش آتش به جای خدا نیست. همانند استفاده از مهر
چگونگی
نماز زرتشتی به زبان اوستایی است و با چنین جملاتی آغاز میشود:
|
به نام خداوند بخشنده مهربان خشنود گردانم، اهورامزدا! باور دارم دین مزداپرستی را كه آوردهٔ زرتشت است. پيرو آموزشهای اهورایی هستم كه از دیو (دروغ) و دوگانهپرستی به دور است. |
|
پس از این زمزمهها، نماز ویژه هز گاه خوانده میشود که دوبخشی است. در بخش نخست فرشته مربوط به آن گاه، و در بخش دوم همتای دنیایی او ستایش میشود. این دو بخش بر اساس داشتن دو جنبه «مُلکی» و «ملکوتی» هر چیزی است که هردو باید پاک و منطبق بر هم باشند.
منابع
آرامگاه کوروش
اگر این شانس را داشته باشید که وارد آرامگاه کورش شده باشید، به احتمال زیاد اولین چیزی که باعث تعجبتان میشد سقف بسیار کوتاه محفظه داخلی آرامگاه نسبت به ارتفاع بلند بیرونی آن است.
شاید جالب باشد بدانید که آرامگاه واقعی کورش و همسرش (کاسان دان - ملکه وقت) نه در محفظه داخلی، بلکه به صورت مخفی در بالای سقف جاسازی شده بوده است! این محفظه در سال 1338 هنگام کندن درخت انجیر وحشی که بر سقف روییده بود به وسیله باستان شناسان کشف شد و مشخص شد که پیشتر مورد دستبرد قرار گرفته و تخلیه شده است!
معنی واژه های دختر و پسر
زَن از زادن است و زِندگي نيز از زن است .دُختر از ريشه « دوغ » است که در ميان مردمان آريايي به معني« شير « بوده و ريشه واژهي دختر « دوغ دَر » بوده به معني « شير دوش » زيرا در جامعه کهن ايران باستان کار اصلي او شير دوشيدن بود .
به
daughter در انگليسي توجه کنيد. واژه daughter نيز همين دختر است gh در
انگليس کهن تلفظي مانند تلفظ آلماني آن داشته و « خ » گفته مي شده. در
اوستا اين واژه به صورت دوغْــذَر doogh thar و در پهلوي دوخت آمده است.
دوغدر در اثر فرسايش کلمه به دختر تبديل شد.
اما پسر ، « پوسْتْ دَر » بوده . کار کندن پوست جانوران بر عهده پسران بود و آنان چنين ناميده شدند.
پوست در، به پسر تبديل شده است .در پارسي باستان puthar پوثرَ و در پهلوي پوسَـر و پوهر و در هند باستان پسورَ است
در بسياري از گويشهاي کردي از جمله کردي فهلوي ( فَيلي ) هنوز پسوند « دَر » به کار مي رود . مانند « نان دَر » که به معني « کسي است که وظيفهي غذا دادن به خانواده و اطرافيانش را بر عهده دارد .»
« مادر » يعني « پديد آورندهي ما » .